Mutacje aleksandretty obrożnej - Gerard Budzaj

Artykuł ten jest krótkim przeglądem mutacji jakie pojawiły się u aleksandretty obrożnej i zostały rozpoznane na tyle że można je opisać jako dość ” pewne” mutacje wg stanu wiedzy na dzień dzisiejszy(listopad 2006). Wymieniłem nazwę mutacji , dziedziczenie i kilka charakterystycznych cech. Jeżeli chodzi o nazewnictwo to na pierwszym miejscu jest nazwa angielska(pod którą znana jest fachowcom od genetyki), a po myślniku nazwa polska(jeżeli istnieje). Ponieważ kilka z tych mutacji nie jest znanych wśród polskich hodowców to nie mają one nazw polskich. Proste tłumaczenie nazw angielskich czy wymyślanie nazw polskich nie zawsze jest szczęśliwe i akceptowane stąd w kilku przypadkach pozostawiam tylko nazwę angielską . Język angielski popularyzuje się już u nas na tyle że może nie będzie potrzeby wymyślania nazw polskich i wystarczy(a nawet moim zdaniem też jest konieczne) nauczenie się nazw angielskich aby ułatwić komunikację między zainteresowanymi. To tylko krótki wstęp a teraz mutacje:

 
1. NSLino[Non Sex-Linked ino]-lutino autosomalne. Mutacja recesywna autosomalna. Jest tu eliminacja czarnego barwnika-eumelaniny. W wyglądzie przejawia się żółtym upierzeniem , łapki są różowe, pazurki białawe. , u dorosłych samców obroża jest różowo-biała.

2.Bronze fallow-brązowa płowa. Mutacja recesywna autosomalna. Gen ją powodujący jest allelem czyli wariantem genu(ten sam gen jest inaczej zmieniony)powodującego mutację lutino autosomalnego. Sytuacja taka (gdy ten sam gen jest różnie zmieniony i powoduje różne mutacje nazywa się serią wieloalleliczną ). Papuga ma po urodzeniu czerwone oczy , które ciemnieją ale pozostają zauważalnie czerwone do końca życia. Mamy tu zmiany w eumelaninie, czyli ciemnym barwniku, powodujące lekkie rozjaśnienie generalnego tonu upierzenia , a czarny kolor piór zmieniony jest w kierunku brązowawym, Głowa żółtawa, czerń w obroży samców rozjaśniona, łapki , pazurki jaśniejsze.

3.Blue-niebieska.Mutacja recesywna autosomalna, Eliminacja żółtych i czerwonych barwników(psittacin), skutkująca zmianą zielonych piórek na niebieskie(zielony-żółty=niebieski) .Upierzenie więc jest czysto niebieskie w miejscu zielonego. Czarno -biała obroża u samców.

4.Turqoise-turkusowa. Mutacja recesywna autosomalna. Gen ją powodujący jest allelem genu powodującego mutacje niebieską. Jest tu redukcja barwników żółtych i czerwonych . Generalnie ton upierzenia zmieniony w kierunku niebieskiego , a więc zielono-niebieski czyli turkusowy. Zmiany te są nierównomierne: na jednych częściach ciała zmienione bardziej a na innych mniej. Obroża samców czarno-biała.

5.Aqua-akwamarynowa. Mutacja recesywna autosomalna. Następna mutacja z serii wieloallelicznej , którą tworzy razem z niebieską i turkusową(mutacje akwamarynowa i turkusowa to mutacje typu paraniebieskiego czyli „niepełne”niebieskie). Jest tu ok. 50% redukcja psittacin. Upierzenie generalnie zmienione jeszcze bardziej(niż u poprzedniej mutacji) w kierunku koloru niebieskiego. Przybiera regularnie, równomiernie na całym upierzeniu kolor morski(akwamarynowy) tu gdzie był zielony. Obroża samców czarno- biała.

6.Buttercup(clearhead fallow). Mutacja recesywna autosomalna. Jest to mutacja typu fallow ( w Polsce przyjęło się określać różne mutacje fallow nazwą; płowe). Są tu zmiany w eumelaninie powodujące rozjaśnienie upierzenia, które przybiera żółto-zielony odcień oraz charakterystyczne żółte upierzenie głowy dorosłych samców. Jaśniejsza jest skóra (łapki) i pazurki. Oczy są czerwone przez całe życie. Obroża samców szaro-różowa.

7.Cleartail-żółta głowa żółty ogon. Mutacja recesywna autosomalna. Charakterystyczne dla tej mutacji jest, jak nazwa wskazuje, żółty kolor głowy i ogona u samców, a rozjaśnienie dolnych partii ciała u obu płci. Oczy ciemnoczerwone. Obroża samców szaro-różowa.

8.Dark factor-ciemny faktor. Mutacja dominująca autosomalna. Dokładnie jest tu niepełna dominacja czyli mutacja objawiająca się stopniami –faktorami. Pierwszy stopień –1F(jeden faktor)powoduje przyciemnienie koloru ,a więc w połączeniu z formą nominalą(głównie zielonym kolorem), nadaje piórom ciemnozielony odcień i ten stopień tej mutacji nazywa się ciemnozielona(dark factor 1F). Drugi stopień czyli 2 F powoduje jeszcze bardziej przyciemnienie koloru ciemnozielonego w kierunku oliwkowym i stąd pochodzi nazwa tego stopnia(2F)-oliwkowa czyli ciemny faktor 2F. U dorosłych samców obroża normalna..

9.Dilute-żółta. Mutacja recesywna autosomalna. Powoduje redukcję ciemnego barwnika tak , że piórka zielone przybierają kolor żółtawy z zielonym nalotem. Obroża samców ciemnoszaro-różowa.

10.Dominant edged.-dominująca edged. Mutacja dominująca autosomalna. Rozjaśnione są głównie lotki i sterówki. Jeden faktor powoduje bardzo lekkie rozjaśnienie a dwa czyli 2F już wyraźnie jasne lotki.

11.Recessive edged-recesywna eged. Mutacja recesywna autosomalna. Lekkie rozjaśnienie upierzenia , szczególnie rozjaśnione piórka pokryw skrzydłowych, i grzbietu .

12Grey(greygreen)- szarozielona(szara). Mutacja dominująca autosomalna. Występuje w dwu faktorach nie różniących się w fenotypie(wyglądzie). Powoduje zmianę koloru piórek zielonych na szarozielone a niebieskich na szare. Czasami nieprawidłowo określa się tą mutację jako oliwkowa.

13.Mottle. Zwana czasami progresywnym szekiem, ale natura jej jest całkiem inna od cech mutacji szek. Mutacja mottle w fenotypie przejawia się w tym że papuga rodzi się normalnie ubarwiona a po kolejnych pierzeniach pojawia się coraz więcej miejsc bez ciemnego pigmentu, czyli przybiera wygląd szeka. Dziedziczenie jest złożone bo więcej niż 1 gen musi być zmutowany.

14.Misty znana też pod nazwą khaki. Mutacja autosomalna o niepełnej dominacji(w niektórych opracowaniach podaje się że tylko dominująca). Kolor zielony piórek lekko zmieniony i nabiera odcieni jaśniejszych o zabarwieniu oliwkowym. Obroża samców zabarwiona normalnie.

15.Dominant pied-dominujący szek. Mutacja dominująca autosomalna, a dokładnie to niepełna dominacja. Nieregularne i przypadkowe „odbarwienia” na całym ciele skutkujące występowaniem plam , łat np. żółtych obok zielonych. Wygląd szeków o tym dziedziczeniu jest taki że drugi stopień tej mutacji(2F) ma około dwa razy więcej odbarwień niż pierwszy stopień (1F).

16.Recessive pied-recesywny szek. Mutacja recesywna autosomalna. Wygląd jak u powyższej, czyli łaty i plamy na całym ciele.

17.Violet(violet factor)-fioletowa(fioletowy faktor). Mutacja autosomalna o niepełnej dominacji. Pierwszy stopień tej mutacji(1F) to lekkie przyciemnienie zielonych piórek a drugi stopień (2F), dalsza zmiana kolory zielonego na ciemniejszy. Bardzo dobrze mutacja ta widoczne jest na niebieskich piórkach , gdzie powoduje wybarwienie ich na fioletowo(jasnofioletowo-1F i ciemniej-2F).

18.Cinnamon-cynamonowa. Mutacja recesywna sprzężona z płcią. Istota działania tej mutacji jest zatrzymanie produkcji eumelaniny na etapie gdzie jest ona brązowa, co skutkuje w fenotypie rozjaśnieniem zielonych piórek a w miejscu koloru czarnego(obroża samców, lotki) jest kolor brązowawy.

19.Opaline-opal. Mutacja recesywna sprzężona z płcią. Rozjaśnienie ogólnego tonu upierzenia . Charakterystyczne jest że głowa pozostaje wyraźnie bardziej zielona od reszty ciała. Powiększony obszar różu w obroży samców.

20.SLino[Sex –Linked ino]-lutino. Mutacja recesywna sprzężona z płcią. Wygląda zupełnie jak lutino autosomalne.

21.Pallid. Lacewing to nazwa , pod którą najbardziej znana jest ta mutacja na świecie i w Polsce. Jest allelem genu powodującego poprzednią mutację(lutino). Ubarwienie żółtawe z zielonym nalotem, lotki szare, oczy czerwone po wykluciu , później trochę ciemnieją. Głowa dorosłych samców czysto żółta, obroża szaro-różowa. Łapki i pazurki bardzo jasne.

 
22. Grizzle. Forma ta nie jest jeszcze dobrze rozpoznana aby uwzględniać ją wśród „pewnych” mutacji. Podobno dziedziczy się recesywnie autosomalnie. Charakteryzuje się zanikiem ciemnego barwnika na częściach piór skrzydeł , brzucha , piersi , grzbietu powodując wygląd bardzo pstrokaty. W wieku dwu lat samce mają tracić tą pstrokatość. Podobną(być może tą samą) odmiana jest forma znana pod nazwą american pied-amerykański szek.

Mutacje można łączyć ze sobą i uzyskiwać różne efekty kolorystyczne. Połączenia 2 i więcej mutacji nazywane są kombinacjami. Najpopularniejsze to np.:

1.Kombinacja mutacji niebieskiej i lutino, a efektem jest czysto białe upierzenie papugi i często nazywa się to połączenie albino a czysto białe papugi-albinosy .
2.Kombinacja mutacji ciemnego faktora z mutacją niebieską da w efekcie kombinacje zwane;
a. kobaltowa (ciemny faktor1F+niebieska),mająca ciemnoniebieskie kolory i
b.mauve (ciemny faktor 2F+niebieska) o szaroniebieskim kolorze piór
3.Kombinacja mutacji niebieskiej z fioletową da w efekcie fioletowo ubarwioną alesandrettę
a. jasnofioletowa (niebieska+fioletowa1F)
b. ciemnofioletowa (niebieska+fioletowa2F)
4. Kombinacja którejś z mutacji paraniebieskich(turkusowa i akwamarynowa) z lutino da w efekcie kombinacje zwane creamino czyli kremowe a więc blado żółte. W obu kombinacjach będą czerwone oczy ,łapki różowe ,pazurki białawe a rozkład psittacin w upierzeniu będzie wyglądało tak;
a. w połączeniu mutacji akwamarynowej z lutino psittacina będzie zredukowana równomiernie po całym ciele, czyli równomierne żółtawe kolory,
b. w połączeniu mutacji turkusowej z lutino psittacina będzie zredukowana nierównomiernie po całym ciele, czyli niektóre miejsca będą bardziej kremowe a inne bardziej żółte
5.Kombinacja mutacji cynamonowej i lutino to cynamonowe lutino , a właściwa nazwa przyjęta to właśnie lacewing(nie mylić z mutacją pallid). Prawdziwy lacewing więc to lutino z cynamonowymi” cieniami”. Głowa samców czysto żółta.
6.Kombinację mutacji szarej(szarozielonej), niebieskiej i cynamonowej nazywa się czasami srebrną.

To tylko kilka przykładów najpopularniejszych kombinacji., a ogromna ilość mutacji sprawia możliwość uzyskania ogromnej ich ilości.